Tháng 9/2026, vòng 4 La Liga, Deportivo La Coruna làm khách trước Villarreal.
Phút 88, tỷ số 2-2. Một ông chú 37 tuổi nhận bóng ở giữa sân, bắt đầu tăng tốc. Ông vượt qua hậu vệ nhỏ hơn mình hơn mười tuổi, vượt qua tất cả những người cho rằng ông nên giải nghệ, lao thẳng vào vòng cấm, đẩy bóng, đưa bóng vào lưới.
Rồi ông lộn một vòng. Đúng vậy, 37 tuổi rồi, ông vẫn còn lộn nhào.
Ông ấy chính là Aubameyang.
Bốn vòng đầu La Liga, Aubameyang trận nào cũng ghi bàn, đóng góp 4 bàn 2 kiến tạo. Phí chuyển nhượng 1,5 triệu euro — ở thời đại mua một thủ môn dự bị cũng phải tốn 20 triệu euro, Deportivo dùng tiền mua xe đạp mà vớt được một chiếc Ferrari cũ.
Ngày 18/6/1989, Aubameyang sinh tại Laval, tỉnh Mayenne, Pháp. Cha ông từng là tuyển thủ Gabon, sau này trở thành scout của AC Milan. Một đứa trẻ có tố chất bóng đá ghép với một ông bố có biên chế CLB… thuận theo lẽ thường, Aubameyang nhỏ được vào lò đào tạo trẻ Milan.
Từ năm 11 tuổi, Aubameyang trong các đội trẻ cứ đánh quái lên cấp. Đến năm 2007, Aubameyang 18 tuổi chính thức vào danh sách đội một Milan. Dù là ngôi sao đang lên, Milan lúc ấy đang ở đỉnh cao, hàng công đứng Inzaghi, Pato, Robinho. Một cậu nhóc, chỗ đâu mà đá?
Thế là ông bắt đầu bị cho mượn. Dijon, Lille, Monaco — trong hai năm rưỡi, ông xoay vòng giữa các đội ở quê hương Pháp, tổng cộng chỉ ghi 12 bàn. Nhưng giai đoạn tập sự ấy không phải trắng tay. Giám đốc thể thao Monaco lúc đó rất quý ông, sau này vị GĐTT ấy sang Saint-Etienne, đưa Aubameyang đi cùng.
Tháng 1/2011, Aubameyang gia nhập Saint-Etienne theo dạng cho mượn. Sau đó chuyển nhượng chính thức, còn nhận áo số 7 tượng trưng cho chỗ đá chính. Mùa 2012-13, Aubameyang bùng nổ hẳn. 37 trận Ligue 1 đóng góp 19 bàn 8 kiến tạo, trở thành vua phá lưới bạc Ligue 1, chỉ Ibrahimovic ghi nhiều hơn. Ông vào đội hình tiêu biểu Ligue 1, được chọn cầu thủ châu Phi hay nhất Ligue 1.
Hơn hai năm ở Saint-Etienne, Aubameyang ra sân 97 lần, ghi 41 bàn, kiến tạo 25.
Tuổi 23, đã đến lúc ra ngoài xông pha.
Ngày 4/7/2013, Dortmund bỏ ra 13 triệu euro đưa Aubameyang đến Signal Iduna Park, ký năm năm.
Vốn Dortmund mua Aubameyang để đá tiền vệ cánh, nhưng màn hat-trick ngay trận ra mắt Bundesliga khiến ban huấn luyện sáng mắt. Klopp nhớ lại: “Ở Saint-Etienne cậu ấy đá cánh, nhưng lúc đó chúng tôi thực ra cần một số 9 hơn, để bù vị trí Lewandowski để lại sau khi chuyển nhượng. Tôi nghĩ rất lâu, muốn để cậu ấy đá biên trước, nhưng chẳng bao lâu tôi nhận ra, cậu ấy thực ra là một trung phong rất xuất sắc.”
Sự thật chứng minh Klopp đúng. Dưới tay ông, Aubameyang từ một tiền vệ cánh được cải tạo thành một cỗ máy ghi bàn. Mùa 2013-14, 16 bàn 5 kiến tạo; mùa 2014-15, 25 bàn 10 kiến tạo. Aubameyang nói, ảnh hưởng Klopp mang lại không chỉ là đổi vị trí, còn là nâng tầm nhìn trận đấu và mức độ tham gia phòng ngự. “Chính Jurgen đã giúp tôi lên một tầng.”
Sau khi Klopp từ chức, Dortmund đón Tuchel. Tuchel cho Aubameyang nhiều tự do hơn, để ông tự do dạo ở tuyến trên, tìm khoảng trống. Thế là khả năng ghi bàn của Aubameyang được kích thêm.
Mùa 2015-16, ông đại diện Dortmund ghi 39 bàn, được chọn cầu thủ hay nhất mùa Bundesliga, và lần đầu được chọn Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi. Mùa 2016-17, ông tiếp tục nổ súng, ghi 40 bàn ở mọi đấu trường, vượt Lewandowski giành Chiếc giày vàng Bundesliga.
Nhưng khi đánh giá Aubameyang giai đoạn ấy, Tuchel đưa ra hai nhận xét trông hơi mâu thuẫn.
Một, “Aubameyang không lười, cậu ấy luôn mong trận tiếp theo, để đạt cấp độ tiếp theo.”
Hai, “Nếu giờ tập hợp thực tế là 11 giờ, thì phải báo Aubameyang giờ tập hợp là 10 giờ 45, như vậy cậu ấy mới có thể đến lúc 11 giờ. Và từ cách 1 km bạn đã nghe thấy tiếng cậu ấy đạp ga điên cuồng, tôi thật không biết cậu ấy giữ bằng lái thế nào.”
Tóm lại, một đứa trẻ gấu trên sân không lười, nhưng tập luyện luôn đi muộn… đó là đánh giá của Tuchel về Aubameyang.
Thế nhưng, khi đứa trẻ ấy càng ngày càng “gấu”, CLB cũng bắt đầu chịu không nổi. Giai đoạn cuối ở Dortmund, Aubameyang không chỉ đi muộn, còn bắt đầu vắng họp đội, bắt đầu mâu thuẫn với CLB. Tháng 1/2018, ông bị treo giò vì vắng họp.
Dù mùa ấy mới đá nửa chặng ông đã đóng góp 21 bàn, Dortmund vẫn quyết bán ông ngay kỳ chuyển nhượng mùa đông.
Ngày 31/1/2018, Aubameyang gia nhập Arsenal với phí 63,8 triệu euro.
Rồi ông đăng lời tạm biệt nổi tiếng ấy: “Ai cũng biết Auba rất điên — đúng, tôi chính là một đứa trẻ điên, hahaha!”
Đến Pháo thủ, Aubameyang duy trì phong độ cỗ máy ghi bàn. Mùa 2018-19, ông ghi 22 bàn ở Premier League, chia sẻ Chiếc giày vàng với Salah và Mane.
Dù phong độ không tệ, Aubameyang đá không thoải mái. Vì Emery quá mê đổi đội hình.
Mùa 2019-20, Emery dẫn Arsenal đá tổng cộng 13 trận giải VĐQG. Trong 13 trận ấy, Arsenal dùng 6 đội hình khác nhau, Aubameyang đá 6 vị trí khác nhau — 4 trận trung phong, 4 trận tiền vệ cánh trái, 2 trận tiền vệ phải, 1 trận hộ công, 1 trận tiền vệ cánh phải, 1 trận tiền vệ trái…
Vài phen xoay như vậy, Emery không chỉ tự làm mình chóng mặt, cầu thủ cũng chẳng biết đường nào mà lần. Ngày 29/11/2019, Emery bị sa thải, Arteta tiếp quản.
Trong hệ thống của Arteta, Aubameyang được định vị thành một tiền vệ cánh trái kiểu trụ. Ông vừa có thể giữ bóng đẩy lên ở biên trái, vừa có thể chạy băng vào vòng cấm. Dù chạy phản công tận dụng khoảng trống chiều sâu tạo cơ hội, hay đổi chỗ với trung phong vào giữa để đón điểm, Aubameyang đều đá như cá gặp nước.
Mùa 2019-20, ông đóng góp 30 bàn ở mọi đấu trường, ghi bàn cả bán kết lẫn chung kết FA Cup, giúp Arsenal nâng cúp. Thế nhưng, đúng lúc ai cũng tưởng ông sẽ công thành cho Arsenal lâu dài, vết nứt lại lặng lẽ xuất hiện.
Cuối năm 2020, mẹ Aubameyang bị đột quỵ, ông phải thường xuyên đi về Pháp chăm mẹ. Đồng thời, ông nhiễm sốt rét ở đội tuyển, thể trạng tụt thẳng. Ông sau này nhớ lại, giai đoạn ấy ông “lạc lối”, “trầm cảm”.
Còn Arteta lúc ấy chọn giữ kỷ luật đội. Tháng 3/2021, Aubameyang vì đi muộn bị loại khỏi danh sách derby Bắc London. Tháng 12/2021, ông bị tước băng đội trưởng vì “vi phạm kỷ luật”.
Sau phen phụ bạc hai chiều, hai bên quyết chia tay.
Ngày 1/2/2022, Arsenal thỏa thuận cắt hợp đồng với Aubameyang. Sau đó, Aubameyang 32 tuổi gia nhập Barcelona theo dạng tự do.
Nhìn bề mặt, Aubameyang và Barca chẳng phải đôi trời sinh. Vì Xavi từng nói: “Aubameyang giỏi kết liễu trận trong khoảng trống mở, nhưng Barca cần một cầu thủ biết di chuyển trong khoảng trống hẹp.”
Nhưng thực tế, với Barca, Aubameyang đến đúng lúc.
Nửa đầu mùa 2021-22, Barca xếp thứ tư La Liga về bàn thắng kỳ vọng, còn bàn thắng thực tế xếp thứ bảy. Vì vậy, một người biết nhồi bóng vào lưới là nhu cầu cứng của Barca.
Rồi Aubameyang đến. Ông ghi 13 bàn sau 24 trận, còn lập hat-trick trong trận gặp Valencia.
Xavi sau này nói: “Auba là món quà trời cho. Ông ấy là một cầu thủ tích cực, hòa nhập phòng thay đồ rất tốt, thích nghi với đội, tạo cơ hội, ghi bàn, pressing.”
Vân vân… tích cực, tạo cơ hội, pressing… những từ ấy xuất hiện trên người Aubameyang bằng cách nào?
Đúng, bạn không nhìn nhầm. Aubameyang ký tự do, sau khi bước ra khỏi đáy cuộc đời, bùng lên nhiệt huyết sĩ vì người tri kỷ. Dù nhà ông ở Barca từng bị cướp có súng, ông sau này trong phỏng vấn nói: “Nửa năm khoác áo Barca là giai đoạn đẹp nhất sự nghiệp tôi, tôi thậm chí sẵn sàng thường xuyên tập thêm.”
Thế nhưng, tình ý đôi bên có, chẳng qua nhà Barca đang thiếu gạo. Tháng 9/2022, để giảm sức ép quỹ lương, Barca bán Aubameyang cho Chelsea với giá 12 triệu euro.
Ông không muốn đi, nhưng ông hiểu.
Tin vui là, lúc ấy HLV Chelsea là Tuchel — người từng thực sự hiểu ông ở Dortmund.
Tin buồn là, ông vừa đến Stamford Bridge năm ngày, Tuchel đã bị sa thải.
Người tiếp quản là Graham Potter.
Nhưng dưới tay Potter, Aubameyang bị yêu cầu đứng giữa, quay lưng vào khung thành, đón những đường chuyền ngắn… Aubameyang chẳng ngờ nổi, mình rõ ràng mang thân hình Eto’o, lại có ngày phải nhận việc của Giroud.
Premier League mùa 2022-23, ông trung bình chạm bóng khoảng 20 lần/trận, tỷ lệ chuyền thành công 73%, nghe cũng ổn, nhưng nếu bạn xem trận, sẽ thấy hơn nửa số đường ấy là chuyền về, lại là kiểu chuyền về “tôi chạm một cái, chứng minh mình còn sống” cho có lệ. Nói trắng ra, Aubameyang chẳng phải món của Potter. Ông không phải tiền đạo kiểu pressing, ông không làm những pha chạy không bóng vị tha. Tuy nhiên Aubameyang cũng không oán Potter, vì “bản thân tôi cũng chưa sẵn sàng.”
Câu ấy đầy mệt mỏi của người trung niên. Một người 33 tuổi, vừa bị Barca bán tống sang London, năm ngày đổi HLV, rồi bị yêu cầu làm việc mình không làm nổi trong một hệ thống mình đá không được.
Ông làm không nổi, nên ông không làm.
Rồi ông bị loại, bị quên, bị nhét vào “biệt đội bom”, cùng ba người khác trị giá 169 triệu bảng, trở thành những kẻ thừa của đội.
Hè 2023, Chelsea bán ông cho Marseille với giá 9 triệu euro.
Tuổi 23, ông hăm hở rời Pháp. Lúc trở về, cuộc sống đã chiên ông vàng hai mặt.
Lại về Pháp, Aubameyang như đổi một người.
Mùa 2023-24, dù Marseille ba lần đổi HLV, hiệu suất ghi bàn của Aubameyang luôn ổn định. Ông ra sân 51 lần ở mọi đấu trường, ghi 30 bàn, kiến tạo 11, giúp Marseille vào bán kết Europa League. Ông giành Chiếc giày vàng Europa League với 12 bàn, và vào đội hình tiêu biểu mùa Ligue 1. Mùa 2024-25, ông sang Saudi Arabia đãi vàng một năm. Mùa 2025-26 trở lại Marseille, lại đóng góp 14 bàn 9 kiến tạo.
Tóm lại, Aubameyang là cưng của Marseille. CĐV Marseille thích ông, HLV tin ông, đồng đội dựa vào ông. Nhưng vấn đề là, ông này xương cốt vẫn là một đứa trẻ gấu, mỗi khi được nghìn yêu vạn quý dồn vào một thân, ông lại bắt đầu phá.
Tháng 5/2026, căn cứ tập luyện Marseille, Aubameyang dẫn 10 cầu thủ “tạo không khí” ở hành lang, rồi cầm bình chữa cháy, xịt một trận vào quan chức CLB Bob Tari, người phụ trách thực thi giờ giới nghiêm. Giường của Tari, đồ dùng cá nhân, tất cả đều dính đạn.
Tari không phải người thường. Ông từng vô địch 3000m vượt chướng ngại, tốc độ phản ứng nhanh hơn phần lớn hậu vệ, nhưng phản ứng nhanh đến mấy cũng không tránh khỏi tầm xịt của bình chữa cháy.
Ban lãnh đạo Marseille giận dữ. Aubameyang bị loại khỏi danh sách trận gặp Le Havre, rồi ở kỳ chuyển nhượng hè bị bán tống sang tân binh La Liga Deportivo với giá 1,5 triệu euro.
37 tuổi, độ tuổi phần lớn cầu thủ đã giải nghệ, Aubameyang vác hành lý lên đường lần nữa.
Deportivo, một CLB đã trải vinh quang lẫn sa sút. Giao thời thế kỷ, Super Depor từng là nhà vô địch La Liga, từng diễn ngược dòng kinh thiên ở Champions League. Nhưng mấy năm nay, họ chìm ở Segunda, gần như bị quên. Từ mùa 2017-18 xuống hạng La Liga, Deportivo từng rơi xuống giải hạng ba.
Hè 2026, Deportivo trở lại La Liga. Họ cần kinh nghiệm, cần bàn thắng, cần một cựu binh dẫn cầu thủ trẻ tiến lên.
Vì vậy, họ bỏ ra 1,5 triệu euro, mua một ông chú 37 tuổi. Rồi ông chú ấy bốn vòng đầu trận nào cũng ghi bàn, dừng bóng thanh thoát, băng dài, kiến tạo ma mị… gần như gì cũng làm được.
Đúng, thời gian để lại dấu trên người ông, nhưng không lấy đi tốc độ, không lấy đi khứu giác, không lấy đi khát khao ghi bàn.
Nhìn lại sự nghiệp Aubameyang, như một tàu lượn.
Ông khởi đầu ở Milan, lộ diện ở Saint-Etienne, trở thành đẳng cấp thế giới ở Dortmund, đạt đỉnh ở Arsenal. Rồi sau tuổi 30, mọi thứ bắt đầu sụp. Bị Arsenal thanh lọc, ở Barca chỉ nửa năm, ở Chelsea không được trọng dụng, ở Marseille bị treo giò, thậm chí vì phong độ kém ở CAN bị tuyển Gabon loại.
Nhưng lần nào bị bỏ, ông cũng đứng dậy lại.
Có lẽ, vì ông vốn là một kẻ vui vẻ. Ông sẽ sau khi ghi bàn móc ra đủ loại mặt nạ, Batman, Spider-Man, Black Panther, Venom… một mình chơi hết Marvel lẫn DC. Ông sẽ cùng đồng đội nghiên cứu đủ kiểu ăn mừng, màn song kiếm với Lacazette luyện đến mức thuần thục. Ở Barca, Dembele từng đuổi hết người trên ghế dự bị, chỉ để ngồi cạnh Aubameyang. Khi tưởng tượng tương lai, ông nói hơn là làm HLV, ông muốn sau giải nghệ làm diễn viên hài.
Đó chính là Aubameyang. Ông sẽ không giả vui trong một môi trường khiến ông ngộp thở. Nếu không khí quanh quá nặng, ông sẽ xịt bình chữa cháy vào nó. Nếu phòng thay đồ quá yên, ông sẽ đấm cánh tay đồng đội. Nếu cúp có thể rơi, ông sẽ thắt dây an toàn cho nó.
Nhìn bề mặt, ông luôn gây chuyện, rồi luôn lấy bàn thắng bù lại. Nhưng thực tế, mọi HLV thực sự hiểu ông đều nhận được một Aubameyang tốt hơn.
Đúng, Aubameyang là một đứa trẻ gấu thích phá.
Nhưng có những người sống, ý nghĩa chính là chứng minh thế giới này có thể không nhàm chán đến thế.
Cập nhật lúc 2026-09-11 22:04